انواع رز:

رز سفید وحشی (رز خار خمیده) (نسترن خار خمیده)

Rosa beggeriana 

این گونه بومی مناطق خشک و نیمه‌خشک آسیای مرکزی از جمله ایران، افغانستان و نواحی غربی چین است و به صورت درختچه‌ای با ارتفاع ۱.۵ تا ۳ متر رشد می‌کند. ساقه‌های آن پوشیده از خارهای خمیده و قلاب‌مانند با پایه پهن است که به آن ظاهری متمایز می‌بخشد. برگ‌ها مرکب با ۵ تا ۹ برگچه بیضی‌شکل و لبه‌های دندانه‌دار هستند. گل‌ها به رنگ سفید یا صورتی کم‌رنگ و به قطر ۲ تا ۳ سانتی‌متر در گل‌آذین‌های伞状 یا خوشه‌ای ظاهر می‌شوند. میوه‌های آن کروی و در ابتدا قرمز و سپس تیره می‌شوند و در فصل پاییز می‌رسند. این گونه به دلیل مقاومت بالا به خشکی و سرما، برای احیای اراضی و ایجاد پوشش در مناطق دشوار بسیار ارزشمند است. (خرید بذر)

رز وحشی (نسترن) (رز سگ)

Rosa canina

نسترن وحشی یا سگ‌رز، درختچه‌ای است گسترده و مقاوم که بومی اروپا، آسیای غربی و شمال آفریقا بوده و به ارتفاع ۱ تا ۳ متر می‌رسد. شاخه‌های آن قوسی‌شکل و پوشیده از خارهای قلاب‌مانند محکم هستند و برگ‌ها معمولاً از ۵ تا ۷ برگچه بیضی‌شکل با لبه دندانه‌دار تشکیل شده‌اند. گل‌ها به رنگ صورتی روشن تا سفید و به قطر ۴ تا ۵ سانتی‌متر هستند و در اواخر تا اوایل تابستان شکوفا می‌شوند. میوه‌های آن (نسترن) به رنگ قرمز روشن، سرشار از ویتامین C و آنتی‌اکسیدان هستند و مصارف دارویی و خوراکی گسترده‌ای دارند. از دیرباز از این گونه به عنوان پایه پیوند برای رزهای زینتی استفاده می‌شده و در ایجاد پرچین‌های طبیعی نیز کاربرد دارد. (خرید بذر)

رز محمدی (گل محمدی)(رز دمشقی)

Rosa damascena

گل محمدی یا رز دمشقی، درختچه‌ای است گلاب‌دار که به ارتفاع حدود ۲ متر می‌رسد و به دلیل عطر بی‌نظیر گل‌هایش در سراسر جهان کشت می‌شود. ساقه‌ها دارای خارهای قوی و قلاب‌مانند و برگ‌ها مرکب از ۵ تا ۷ برگچه بیضی‌شکل با لبه‌های دندانه‌دار هستند. گل‌ها به رنگ صورتی و به صورت خوشه‌های ۶ تا ۱۲ تایی ظاهر می‌شوند و معمولاً یک بار در اواخر بهار شکوفا می‌شوند. این گونه منبع اصلی تولید گلاب و اسانس گران‌بهای رز است که در عطرسازی، صنایع غذایی و داروسازی کاربرد فراوان دارد. اسانس آن دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدباکتری و آرام‌بخش است و در طب سنتی برای بهبود مشکلات گوارشی و التهابات پوستی استفاده می‌شود. ایران، به‌ویژه شهر کاشان، و همچنین بلغارستان از مهم‌ترین مراکز تولید این گیاه با ارزش هستند. (خرید بذر)

رز زرد (نسترن زرد)

Rosa foetida 

این گونه بومی غرب آسیا از جمله ایران است و به دلیل رنگ زرد منحصربه‌فرد گل‌هایش در تاریخ اصلاح رزها اهمیت فراوانی دارد. درختچه‌ای با ارتفاع ۱.۵ تا ۳ متر و شاخه‌های ظریف قهوه‌ای‌رنگ که خارهای راست و محکم با پایه دیسکی‌شکل دارند. برگ‌ها از ۵ تا ۹ برگچه با لبه‌های دندانه‌دار مضاعف تشکیل شده و گل‌ها به قطر ۴ تا ۶ سانتی‌متر، به رنگ زرد عمیق و معمولاً به صورت منفرد یا چندتایی ظاهر می‌شوند. برخلاف نامش، بسیاری از ارقام بوی ملایم و مطبوعی دارند، هرچند برخی فرم‌ها ممکن است بوی نامطبوعی داشته باشند. این گونه به عنوان یکی از اجداد مهم رزهای زرد مدرن شناخته می‌شود و ژن رنگ زرد را به بسیاری از ارقام تجاری منتقل کرده است. (خرید بذر)

رز هیبرید (رز زینتی)

Rosa hybrida

رز هیبرید یک دسته‌بندی مصنوعی و باغبانی است که شامل هزاران رقم از رزهای مدرن می‌شود و منشأ آن حاصل تلاقی‌های پیچیده بین چندین گونه وحشی در طول قرن‌هاست. این گروه شامل زیرگروه‌های معروفی مانند رزهای چای هیبرید (Hybrid Tea) و فلوریبوندا (Floribunda) است که به دلیل گل‌های درشت، پرگلبرگ و ماندگار و همچنین تنوع رنگ و عطر فوق‌العاده پرورش یافته‌اند. از نظر گیاه‌شناسی، این رزها اغلب پلی‌پلوئید (معمولاً تری‌پلوئید یا تتراپلوئید) هستند و به همین دلیل تنوع ژنتیکی بالایی دارند. آنها معمولاً به صورت درختچه‌هایی با شاخه‌های راست و خارهای نسبتاً کم رشد می‌کنند و بیشتر برای گل‌دهی بریده و طراحی فضای سبز استفاده می‌شوند. اکثر ارقام رز موجود در گل‌فروشی‌ها و باغ‌های امروزی در این دسته‌بندی گسترده قرار می‌گیرند. (خرید بذر)

رز خوشه ای (رز بالارونده)

Rosa multiflora 

نسترن خوشه‌ای بومی شرق آسیا (چین، کره و ژاپن) است و به صورت درختچه‌ای بالا رونده یا خزنده با شاخه‌های بلند و انعطاف‌پذیر رشد می‌کند که می‌تواند تا ارتفاع ۷ متر نیز برسد. برگ‌ها مرکب با ۵ تا ۹ برگچه کوچک و براق هستند و خارهای قلاب‌مانند محکمی دارند. گل‌ها بسیار کوچک، به قطر ۱.۵ تا ۴ سانتی‌متر، به رنگ سفید یا صورتی و در گل‌آذین‌های بزرگ و پرشمار (۵ تا ۳۰ گل یا بیشتر) ظاهر می‌شوند و بوی ملایمی دارند. میوه‌های آن ریز و به رنگ قرمز مرجانی هستند و مورد توجه پرندگان قرار می‌گیرند. این گونه به دلیل رشد سریع و انبوه، در بسیاری از نقاط جهان به عنوان پایه پیوند برای رزهای زینتی و همچنین برای ایجاد پرچین و کنترل فرسایش خاک استفاده می‌شود، هرچند در برخی مناطق به عنوان گونه مهاجم شناخته می‌شود. (خرید بذر)

رز ایرانی (ورک) (رز پارسی)

Rosa persica 

نسترن ایرانی گونه‌ای بسیار متمایز و کم‌رشد بومی مناطق خشک ایران، آسیای مرکزی و خاورمیانه است که به دلیل برگ‌های ساده (نه مرکب) و ظاهر غیرمعمولش در بین رزها جایگاه تاکسونومیکی ویژه‌ای دارد. این گیاه به ارتفاع حدود ۵۰ سانتی‌متر می‌رسد و برگ‌های آن به رنگ نقره‌ای-سبز و اغلب تک‌برگچه‌ای هستند. گل‌های آن به رنگ زرد روشن با لکه‌ای قرمز-قهوه‌ای در پایگاه گلبرگ‌ها هستند و در اواخر بهار و اوایل تابستان ظاهر می‌شوند. میوه‌های آن بزرگ، قهوه‌ای تیره و پوشیده از موهای زبر بلند هستند. این گونه به دلیل سازگاری فوق‌العاده با شرایط خشک و کم‌آبی و همچنین ویژگی‌های ژنتیکی منحصربه‌فردش (مانند گل‌های زرد با لکه مرکزی)، از ارزش بالایی برای برنامه‌های اصلاح نژاد رز برخوردار است و در فهرست گونه‌های در معرض خطر قرار دارد. (خرید بذر)

رز برنت (رز صدفی)

Rosa pimpinellifolia

این گونه که با نام علمی مترادف Rosa spinosissima نیز شناخته می‌شود، بومی اروپا و آسیای غربی است و معمولاً به صورت درختچه‌ای کم‌رشد با ارتفاع ۱۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر (گاهی تا ۲ متر) رشد می‌کند و از طریق پاجوش‌های زیرزمینی به سرعت گسترش می‌یابد. شاخه‌های آن به طور متراکم پوشیده از خارهای ریز و سوزنی‌شکل فراوان است که به آن ظاهری متمایز می‌بخشد. برگ‌ها از ۷ تا ۱۱ برگچه کوچک و گرد با لبه دندانه‌دار تشکیل شده‌اند. گل‌ها منفرد، به قطر ۱.۵ تا ۵.۵ سانتی‌متر و به رنگ کرمی-سفید تا صورتی کم‌رنگ هستند و در اواخر بهار شکوفا می‌شوند. میوه‌های آن گرد تا بیضی، به رنگ تیره (قهوه‌ای مایل به بنفش یا سیاه) و سرشار از ویتامین C هستند. این گونه به دلیل مقاومت بالا به خشکی و شرایط ساحلی، در تثبیت خاک و ایجاد پوشش در اراضی شنی و آهکی کاربرد دارد. (خرید بذر)

رز روکسبورگی (رز خاردار میوه) (رز چست)

Rosa roxburghii 

نسترن چست بومی چین و برخی مناطق مجاور است و به صورت درختچه‌ای گسترده با ارتفاع ۱ تا ۲.۵ متر رشد می‌کند. یکی از ویژگی‌های بارز آن پوست ساقه‌های مسن است که به صورت ورقه‌هایی از تنه جدا می‌شود. برگ‌ها مرکب از ۹ تا ۱۵ برگچه کوچک بیضی‌شکل با لبه‌های ریزدندانه هستند. گل‌ها منفرد یا دوتایی، به قطر ۵ تا ۶ سانتی‌متر و به رنگ صورتی روشن تا کم‌رنگ با گلبرگ‌های نیمه‌پر یا پرپر ظاهر می‌شوند و بوی ملایمی دارند. میوه‌های آن بسیار متمایز و به قطر ۳ تا ۴ سانتی‌متر با پوششی متراکم از خارهای ریز هستند و رنگ آنها سبز-قرمز است. میوه‌ها علاوه بر مصرف خوراکی و دارویی (به دلیل ویتامین C فراوان)، در تهیه مربا و نوشیدنی نیز استفاده می‌شوند و گیاه به عنوان پرچین خاردار و گیاه زینتی نیز کشت می‌شود. (خرید بذر)