پلاخور کوهستانی
Lonicera iberica
توصیف:
پلاخور کوهستانی با نام علمی Lonicera iberica، درختچهای خزانکننده، پرپشت و بسیار مقاوم از خانواده آقطیان (Caprifoliaceae) است که به دلیل فرم فشرده و گرد، گلهای زرد کمرنگ و میوههای قرمز درخشان، یکی از گونههای ارزشمند جنس پیچ امینالدوله در مناطق معتدل و سردسیر محسوب میشود. این گونه بومی شمالشرق ترکیه تا قفقاز و ایران است و در زیستبومهای معتدل رشد میکند.
پلاخور کوهستانی درختچهای است با عادت رشد فشرده، بوتهدار و گرد که ارتفاع آن تا حدود 3 متر و گستردگی آن تا حدود 3 متر میرسد. شاخههای جوان پوشیده از کرک هستند. برگها بیشتر قلبیشکل یا گرد، با نوک تقریباً غیرتیز، به رنگ سبز تیره و کدر در سطح بالا و خاکستری در سطح زیرین، و هر دو سطح کرکدار هستند. گلهای آن بهصورت جفتی از انتها و بغل برگهای بالایی شاخههای کوتاه ظاهر میشوند. جام گل دولبی، به طول حدود 2 سانتیمتر ، به رنگ زرد کمرنگ، بدون عطر و با کرک در سطح خارجی است. لوله گل خمیده و تقریباً به طول لبهاست که کمی لوبدار است. میوهها بهصورت توتهای قرمز درخشان هستند که پس از رشد از درون جام گل خارج میشوند و بسیار جذاب و چشمگیر هستند.
نامشناسی و اسطورهشناسی (Etymology & Mythology):
نام جنس Lonicera به افتخار آدام لونیتزر (Adam Lonitzer)، گیاهشناس و پزشک آلمانی سده شانزدهم، نامگذاری شده است. گونهواژه iberica به «ایبری» یا «گرجستان» اشاره دارد (منطقه ایبریا در قفقاز)، که به پراکنش طبیعی این گونه در منطقه قفقاز اشاره میکند. در ایران، این گونه با نام «پلاخور کوهستانی» شناخته میشود. این گیاه نخستین بار در سال 1808میلادی توسط گیاهشناس آلمانی M.Bieb. در کتاب Fl. Taur.-Caucas. توصیف شد. در سال 1824به اروپا معرفی شد و از آن زمان بهعنوان یک درختچه زینتی مقاوم در باغهای اروپایی کشت میشود.
روش کاشت:
پلاخور کوهستانی را میتوان از طریق بذر و قلمه در فصل بهار تکثیر کرد. بذرهای جنس Lonicera معمولاً دارای خواب هستند و برای جوانهزنی موفق، تیمار سرمادهی توصیه میشود.
سرمادهی (Stratification): برای گونههای Lonicera، بهطور کلی ترکیبی از سرمادهی گرم و مرطوب (60 روز در دمای 20 تا 30 درجه سانتیگراد) و سپس سرمادهی سرد (60 روز در دمای ۵ درجه سانتیگراد) توصیه شده است. پژوهشها نشان دادهاند که نگهداری بذرها در شرایط مناسب و استفاده از روشهای مختلف سرمادهی، منجر به افزایش چشمگیر توانایی جوانهزنی بذرهای Lonicera از جمله L. iberica میشود.
زمان کاشت: بهترین زمان برای کاشت بذر، اوایل بهار پس از طی دوره سرمادهی است. کاشت پاییزه نیز با فراهم کردن سرمای طبیعی زمستان امکانپذیر است.
بستر کاشت: از خاکی معمولی، جنگلی و با زهکشی خوب استفاده کنید. این گونه با اقلیم معتدل سرد سازگار است.
عمق کاشت: بذرها را در عمق حدود 3 تا ۶ میلیمتر بکارید و روی آنها را با خاک نرم بپوشانید. مالچپاشی با کاه به ضخامت ۵ سانتیمتر از خشک شدن بیش از حد خاک و بذرها جلوگیری میکند.
آبیاری: تا زمان استقرار گیاهچهها، بستر را مرطوب نگه دارید. پس از استقرار، گیاه به آبیاری متوسط نیاز دارد.
نور: گیاه به آفتاب تا نیمسایه نیاز دارد.
نکات کلیدی:
خانواده: Caprifoliaceae (آقطیان)
نام علمی: Lonicera iberica M.Bieb
نامهای مترادف (Synonyms): Caprifolium ibericum, Xylosteon ibericum
نام انگلیسی: Iberian Honeysuckle
نام فارسی: پلاخور کوهستانی
دوره زندگی: درختچه خزانکننده (چندساله)
ارتفاع: تا حدود 3 متر
گستردگی: تا حدود 3 متر
رنگ گل: زرد کمرنگ
عطر گل: بدون عطر
زمان گلدهی: اردیبهشت تا خرداد (مه تا ژوئن)
رنگ میوه: قرمز درخشان
نیاز نوری: آفتاب تا نیمسایه
نیاز آبی: متوسط
خاک مناسب: معمولی، جنگلی، با زهکشی خوب
اقلیم مناسب: معتدل سرد
تکثیر: بذر و قلمه در بهار
مناسب برای: باغهای طبیعی، پرچینهای کوتاه، فضای سبز شهری، جذب پرندگان (به دلیل میوههای قرمز)
محتوای بسته: 10 یا 100 عدد بذر
مزایای کاشت پلاخور کوهستانی:
✔️ درختچهای مقاوم با فرم فشرده و گرد و رشد سریع
✔️ گلهای زرد کمرنگ در بهار و میوههای قرمز درخشان و جذاب در پاییز
✔️ سازگار با اقلیم معتدل سرد و خاکهای معمولی
✔️ نیاز آبی متوسط و نگهداری آسان
✔️ میوههای قرمز آن منبع غذایی برای پرندگان هستند
✔️ مناسب برای باغهای طبیعی و فضای سبز
✔️ گونهای بومی و ارزشمند از فلور قفقاز و ایران
⚠️ نکته مهم: بذرهای این گونه برای جوانهزنی به دوره سرمادهی نیاز دارند. از کاشت بذر بدون طی این دوره خودداری کنید. همچنین توجه داشته باشید که برخی گونههای
جنس Lonicera در برخی مناطق بهعنوان گونه مهاجم شناخته میشوند، هرچند L. iberica در این فهرست قرار ندارد. در صورت کاشت در نزدیکی مناطق طبیعی، مدیریت گسترش آن توصیه میشود.
کلمات کلیدی:
بذر پلاخور کوهستانی، بذر Lonicera iberica، بذر Iberian Honeysuckle، بذر پلاخور، بذر پیچ امینالدوله، بذر درختچههای زینتی، بذر گیاهان مقاوم به سرما، بذر گیاهان بومی ایران، بذر خانواده آقطیان، بذر درختچههای خزانکننده.






هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهید
ثبت نظر