بذر آقطی سیاه Sambucus nigra
توصیف:
درختچه ای بزرگ به ارتفاع 10 متر با گلهای معطر و میوه های ابتدا قرمز و سپس سیاه رنگ که در مناطق پست تا ارتفاعات 1500 متر در جنگلهای تخریب شده غرب کشور و به صورت کاشته شده در برخی مناطق ایران دیده می شود. آقطی سیاه یک درختچه زینتی و دارویی است که پوست آن دارای الكالوئیدی به نام سامبوسين (sambucine) و موادی مانند کولین، نوعی ساپونین، به مقدار جزئی از ماده ای شبیه سیکوتین (cicutine)، یک هتروزید مولد اسید سیانیدریک به نام سامبونیگرین (sambunigrine) و مقدار بسیار کمی نیترات پتاسیم است. آقطی سیاه از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است. پوست ثانوی (داخلی) ساقه و ریشه آن از نظر طبی موثرترین قسمتهای این گیاه است. در طب سنتی از این گیاه استفاده های متعددی می شود از جمله در درمان رماتیسم و درد مفاصل، ملین و ضد یبوست و بهترین دارو برای رفع یبوست در افراد سالخورده و کسانی است که انقباضات روده بزرگ در آنها ضعیف شدهاست. دم کرده برگهای خشک شده آن در رفع اسهال موثر است. وشانده گلهای خشک شده آقطی سیاه را بصورت کمپرس روی زخمهای اگزما بگذارید اثر مطلوب خواهد داشت. مالیده آن به سر باعث سیاه شدن مو و تقویت مو میشود. جوشانده گلهای آقطی سیاه را روی سوختگیها اثر شفابخش دارد. برای از بین بردن ورم چشم میتوان چشم را با جوشانده گلهای این گیاه شستشو داد و جوشانده برگ این درخت آفت درختان و سبزیجات را از بین میبرد.
روش کاشت:
ابتدا بذرها را به مدت 2 روز داخل آب ولرم قرار دهید و سپس داخل یک دستمال کاغذی ضخیم و مرطوب گذاشته و داخل یک ظرف مانند بشقاب قرار دهید. سپس روی بشقاب را با نایلون فریزر بپوشانید و در جای نسبتا کم نور قرار دهید. بذرها بعد دو تا چهار هفته جوانه می زنند. در هر زمانی از سال در کمپوست شنی با زهکشی خوب بکارید، تا عمق خود را با ماسه یا شن بپوشانید. نیازی به گرمای مصنوعی نیست. سینی بذر بهتر است در یک نقطه محافظت شده خنک و مرطوب نگه داشته شود. بذرها معمولاً بدون توجه به زمان کاشت در بهار جوانه می زنند.
نکات کلیدی:
نام خانواده: Adoxaceae
نام رایج: elder, elderberry, black elder, European elder, European elderberry
نام های فارسی: الدربری، آقطی سیاه
ارتفاع: تا 10 متر
محتوای بسته: 10 عدد یا 100 عدد